Do fotografowania zaćmienia Słońca nie jest potrzebny drogi sprzęt. Sprawdź, jak się przygotować

Artykuł/Foto 19.03.2015
Do fotografowania zaćmienia Słońca nie jest potrzebny drogi sprzęt. Sprawdź, jak się przygotować

Światło w fotografii jest wszystkim, ale co w sytuacji, gdy tego światła jest za dużo? To rzadki problem, ale będziesz musiał się z nim zmierzyć, jeśli chcesz sfotografować zaćmienie Słońca. Sprawdź, jak to zrobić. Do dobrych zdjęć wystarczy nawet najzwyklejszy smartfon.

Kiedy i gdzie?

Zaćmienie Słońca będzie można zobaczyć na niebie już jutro, czyli w piątek, 20 marca. Z Polski będziemy mogli zaobserwować zasłonięcie ok. 70-80% tarczy Słońca. Księżyc zacznie przykrywać tarczę Słońca ok. godziny 9:40 (na zachodzie Polski) lub 9:50 (na wschodzie). Maksymalne przysłonięcie nastąpi między godziną 10:50 a 11:00.

Pozycję słońca na niebie możesz sprawdzić np. korzystając ze strony Sun Calc.

warszawa

Warto zadbać o odpowiednią lokalizację do zdjęć. Aby zdjęcia były ciekawsze, możesz poszukać ciekawych, nietypowych kadrów, albo po prostu znaleźć obiekt, który dla urozmaicenia umieścisz na zdjęciu. Przyda się też podstawowa wiedza z zakresu kompozycji. Nie zawsze warto umieszczać Słońce na samym środku kadru. Fotografia będzie ciekawsza, jeśli umieścisz je nieco poza centrum, w okolicach tzw. mocnych punktów.

Przede wszystkim – uważaj na oczy

Hubert Taler pisał niedawno, jak bezpiecznie obserwować zaćmienie Słońca gołym okiem. Te same środki bezpieczeństwa trzeba zastosować przy fotografowaniu! Należy też pamiętać, żeby pod żadnym pozorem nie patrzeć na słońce przez wizjer lustrzanki, a już szczególnie, gdy ma ona podpięty obiektyw o długiej ogniskowej. Zdecydowanie bezpieczniej będzie obserwować kadr na ekranie, w trybie live view.

Sprzęt

Największym ograniczeniem w fotografowaniu zaćmienia słońca może okazać się sprzęt. Jeśli dysponujesz aparatem kompaktowym z dużą krotnością zoomu, zaćmienie może być idealnym momentem, by zrobić z niego użytek. W przypadku fotografowania Słońca, na naszą korzyść działa również gęsto upakowana w piksele matryca. Im więcej megapikseli, tym mocniej będzie można wykadrować zdjęcie.

Jeśli masz aparat z wymienną optyką, sprawa jest bardziej skomplikowana. Niestety, aby sfotografować to zjawisko dobrze, trzeba dysponować odpowiednim teleobiektywem. W tym wypadku im dłuższa ogniskowa, tym lepiej. Aby słońce miało sensowną wielkość w kadrze, trzeba użyć obiektywu o ogniskowej minimum 200, a najlepiej 300 mm. Jeśli masz lustrzankę lub bezlusterkowca, możesz skorzystać z popularnych telezoomów typu 55-200 lub 70-300 mm. Dobra wiadomość – w przypadku zaćmienia nie jest ważna jasność obiektywu, gdyż i tak będziemy fotografować na mocno przymkniętej przysłonie.

Canon-Tele-EF-LFP-Website

Optymalnym rozwiązaniem byłby obiektyw o ogniskowej 600 mm, najlepiej użyty wraz z telekonwerterem x2. Umówmy się jednak, że sprzęt tego typu to zupełna nisza, także ze względu na cenę. Jeśli jednak zamierzasz z niego skorzystać – bądź przygotowany, że na 1200 mm słońce dość szybko będzie poruszać się w kadrze, a więc najprawdopodobniej w czasie zdjęć będziesz musiał korygować ustawienie aparatu.

Warto mieć też pod ręką przynajmniej filtr polaryzacyjny, a najlepiej filtr szary. Już zwykły „polar” odetnie sporo światła, natomiast ideałem jest filtr szary o mocy ND 1000, który pozwoli skrócić czas naświetlania aż 1024 razy (o 10 EV). Z filtrem o takiej mocy trzeba się mocno postarać, by prześwietlić zdjęcie.

filtr-szary

Jeżeli nie masz odpowiedniego filtra, a nie chcesz go kupować na tę jedną okazję, możesz skorzystać z rozwiązań alternatywnych. Obraz przed obiektywem można zaciemnić przy użyciu specjalnej folii, podobnej do tej, której możesz użyć do ochrony oczu. Folia na obiektyw może mieć nieco słabszą moc. Dobrze sprawdzi się Baader Planetarium ND, której arkusz 10×10 cm kosztuje 8 zł. Trzeba tylko pamiętać, by ściśle zamocować ją na przedniej części obiektywu, by nie było prześwitów.

Ponadto dobrze jest użyć statywu i wężyka spustowego lub pilota do wyzwalania migawki. Możesz też użyć samowyzwalacza ustawionego na kilka sekund. To gwarantuje, że zachowasz odpowiedni kadr, a zdjęcie nie będzie poruszone.

Parametry

Fotografowanie słońca jest sporym wyzwaniem dla aparatu. To sytuacja zupełnie odwrotna do fotografii nocnej. Wobec tego, musimy użyć najniższej dostępnej czułości ISO (np. ISO 100) oraz największej przysłony, jaką oferuje obiektyw (najczęściej f/16, f/22 lub f/32). Do fotografowania najlepiej sprawdzi się tryb A (preselekcja przysłony) lub M (pełen manual).

Ostatnim parametrem jest czas migawki. Niestety, jest duże prawdopodobieństwo, że nawet przy ISO 100 i przysłonie rzędu f/22 nie zdołamy ustawić odpowiednio krótkiego czasu, by nie prześwietlić zdjęcia. Tutaj wszystko zależy od warunków atmosferycznych. Paradoksalnie, naszym sprzymierzeńcem mogą okazać się chmury. Jeśli zachmurzenie będzie na tyle niewielkie, że słońce będzie się przez nie przebijać, może się nam udać sfotografować zaćmienie bez żadnych dodatkowych akcesoriów. W innym wypadku trzeba będzie skorzystać z filtrów lub folii.

Jeśli korzystasz z tego typu akcesoriów, warto pokusić się o lekkie otwarcie przysłony, np. do poziomu f/8. Zdjęcia zyskają wtedy na ostrości, bowiem unikniesz spadku ostrości wywołanego dyfrakcją.

Jeśli nie masz odpowiedniego sprzętu – nie wszystko stracone!

Zaćmienie słońca możesz sfotografować nawet zwykłym smartfonem, jeśli zastosujesz pewien trik. Zamiast fotografować bezpośrednio tarczę Słońca, możesz wykorzystać metodę projekcji. Obraz Słońca możesz rzutować na ekran, którym może być kartka, ławka w parku, lub właściwie dowolny inny przedmiot.

Fot.  Robert Thompson
Fot. Robert Thompson

W tym celu możesz wykorzystać lornetkę, lunetę, teleskop lub inny przyrząd optyczny, który umożliwia duże zbliżenie. Zamiast patrzeć przez okular, ustaw za przyrządem optycznym kartkę, na której zobaczysz obraz Słońca. Jeśli nie dysponujesz takim urządzeniem, spróbuj wykorzystać… kawałek kartonu, a najlepiej kartonową tubę – np. pudełko po Pringlesach. Możesz dzięki zrobić prosty aparat otworkowy typu pinhole.

Fot. www.timeanddate.com/eclipse/make-pinhole-projector.html
Fot. www.timeanddate.com/eclipse/make-pinhole-projector.html

Tak naprawdę wystarczą nawet dwa kawałki tektury. Jeden z nich może pełnić rolę „obiektywu” – wystarczy, że zrobisz w nim mały otwór. Drugi będzie natomiast ekranem, na który będzie rzutowany obraz. Musisz przećwiczyć odpowiednią kombinację średnicy otworu i odległości między kartkami. Wówczas uda ci się uzyskać obraz Słońca, który będziesz mógł fotografować, a przy tym bezpiecznie oglądać.

Pozostaje trzymać kciuki za dobrą pogodę. Powodzenia!

Czytaj również: Oglądając zaćmienie Słońca można stracić głowę, ale nie warto tracić wzroku. Sprawdź jak się przygotować

*Zdjęcie główne: Shutterstock.

Advertisement

Dołącz do dyskusji

Advertisement
Advertisement