Wspaniałe zdjęcia kosmicznego kraba na 29. rocznicę Teleskopu Hubble’a

Artykuł/Foto 30.04.2019
Wspaniałe zdjęcia kosmicznego kraba na 29. rocznicę Teleskopu Hubble’a

Wspaniałe zdjęcia kosmicznego kraba na 29. rocznicę Teleskopu Hubble’a

Kosmiczny krab nigdy nie prezentował się tak dobrze. Rocznicowe fotografie mgławicy znajdującej się ok. 7000 lat świetlnych od Ziemi zachwycają.

To już 29 lat, od kiedy Teleskop Hubble’a krąży na orbicie okołoziemskiej i wykonuje setki tysięcy zdjęć kosmosu. Co roku słynny teleskop wykonuje swoje rocznicowe zdjęcia. Dzięki tej tradycji w 2019 r. możemy zobaczyć nowe fotografie zachwycającej Mgławicy Południowy Krab.

Czerwony olbrzym i biały karzeł, czyli kosmiczny krab

Południowy Krab (oficjalnie nazywany Henize 2-104) to odległa o ok. 7000 lat świetlnych od Ziemi mgławica planetarna znajdująca się w konstelacji Centaura. Tworzą ją dwa główne obiekty: czerwony olbrzym oraz biały karzeł.

Elementy, które na zdjęciu wyglądają, jak nogi i szczypce kraba to w rzeczywistości pęcherzykami gazu i pyłu. Są one wyrzucane przez obie gwiazdy znajdujące się w samym centrum mgławicy.

Czerwony olbrzym to umierająca gwiazda będąca w procesie uwalniania zewnętrznej powłoki materii. Część jego wyrzucanego materiału jest przyciągana przez jego towarzysza. Kiedy biały karzeł wciągnie wystarczająco dużo materiału, sam również wyrzuca swój materiał na zewnątrz w wyniku erupcji. W ten sposób powstają struktury, które widzimy na zdjęciu.

Grafika opisująca strukturę klepsydry Mgławicy Południowy Krab, fot. NASA, ESA, A. Feild (STScI)
Grafika opisująca strukturę klepsydry Mgławicy Południowy Krab, fot. NASA, ESA, A. Feild (STScI)

Astronomowie twierdzą, że takie zjawisko zdarzyło się to dwukrotnie w stosunkowo niedawnej przeszłości. Uważają też, że niebawem czerwony olbrzym skończy wyrzucać swoje zewnętrzne warstwy i przestanie karmić białego karła. Zanim to jednak nastąpi, spodziewamy się kolejnych erupcji. I jeszcze bardziej rozbudowanych, skomplikowanych i niesamowicie pięknych struktur dookoła gwiazd.

Mgławica Południowy Krab kiedyś i dziś

Mgławica Południowy Krab została zauważona przez astronomów pod koniec lat sześćdziesiątych, jednak początkowo uważano, że jest to zwykła gwiazda. Dopiero w 1989 roku, dzięki zdjęciom wykonanym w obserwatorium La Silla w Chile, udało się jej dokładnie przyjrzeć.

Mgławica Południowy Krab, pierwsze zdjęcie z 1989 r. Fot. NASA
Mgławica Południowy Krab, pierwsze zdjęcie z 1989 r. Fot. NASA

Prawdziwy przełom nastąpił jednak dopiero w 1999 roku, kiedy to swój obiektyw wycelował w kierunku mgławicy nasz dzisiejszy bohater — Teleskop Hubble’a. Jego fotografie pozwoliły dostrzec skomplikowaną budowę mgławicy.

Mgławica Południowy Krab, pierwsze zdjęcie teleskopu Hubble'a, 1998 r. Fot. NASA
Mgławica Południowy Krab, pierwsze zdjęcie teleskopu Hubble’a, 1998 r. Fot. NASA

Najnowsze zdjęcia Mgławicy Południowy Krab zostały wykonane w marcu 2019 r. Ich wysoka jakość to zasługa najnowszej wersji urządzenia Wide Field Camera 3. Obrazy są połączeniem obserwacji wykonanych w różnych kolorach światła, które odpowiadają świecącym gazom w mgławicy. Czerwony to siarka, zielony to wodór, pomarańczowy to azot, a niebieski to tlen.

Różnica w jakości obrazu pierwszego i współczesnego zdjęcia mgławicy jest ogromna

Obie fotografie zostały wykonane przez Teleskop Hubble’a, jednak innymi kamerami. Teleskop Hubble’a był bowiem aż pięciokrotnie serwisowany w przestrzeni kosmicznej. Już po wyniesieniu HST na orbitę, okazało się bowiem, że główne zwierciadło ma nieprawidłowy profil. To przekładało się na niższą jakość obrazu, niż początkowo zakładano.

Mgławica Południowy Krab, zdjęcie teleskopu Hubble'a, 2019 r. Fot. NASA
Mgławica Południowy Krab, zdjęcie teleskopu Hubble’a, 2019 r. Fot. NASA

Dzięki misjom serwisowym udało się nie tylko naprawić zwierciadło, ale też inne podzespoły, a także wymienić instrumenty obserwacyjne na nowocześniejsze. Używana obecnie Wide Field Camera 3 została zamontowana w maju 2009 roku.

Hubble został wystrzelony w kosmos 24 kwietnia 1990 r. Przez 29 lat teleskop zmienił astronomię na zawsze. Dzięki wspólnemu wysiłkowi NASA (Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej z USA) i ESA (Europejska Agencja Kosmiczna), ludzie na całym świecie mogą podziwiać zapierające dech w piersiach fotografie różnych zakątków przestrzeni kosmicznej. Dziękujemy!

Dołącz do dyskusji