Dostali Nobla za „wewnętrzny GPS” mózgu

News/Nauka 06.10.2014
Dostali Nobla za „wewnętrzny GPS” mózgu

Nadeszły ekscytujące dni dla osób interesujących się nauką. Od dziś przez kilka dni, codziennie będziemy się dowiadywali o kolejnych naukowcach uhonorowanych Nagrodą Nobla w kolejnych dziedzinach nauki.

Dziś za osiągnięcia z dziedziny fizjologii i medycyny Nagrodę Nobla otrzymali:

  • John O’Keefe z University College Of London (połowa nagrody, około 3,6 mln złotych)
  • May-Britt Moser oraz Edvard Moser, małżeństwo naukowców z Uniwersytetu Nauki i Technologii w Trondheim – po połowie pozostałej kwoty

Naukowcy pracowali niezależnie, ale nad tym samym zagadnieniem. Interesował ich „wewnętrzny GPS” naszego mózgu, który umożliwia orientację przestrzenną człowieka.

laureats

W uzasadnieniu, członkowie Komitetu Noblowskiego napisali:

Skąd wiemy, gdzie jesteśmy? Jak potrafimy znaleźć drogę z jednego miejsca do drugiego? I w jaki sposób przechowujemy tę informację, że następnym razem, gdy przemierzamy tę samą trasę, potrafimy ją natychmiast odnaleźć? Tegoroczni laureaci Nobla odkryli w mózgu system pozycjonowania, który pozwala nam orientować się w przestrzeni.

John O’Keefe rozpoczął swoje badania jeszcze w latach sześćdziesiątych XX. wieku. W 1971 roku zaobserwował i opisał aktywność hipokampu związaną z położeniem ciała w przestrzeni. O’Keefe odkrył, że nie są to reakcje na bodźce z otoczenia – była to aktywność związana z tworzeniem mapy otoczenia.

nobelclip

W 2005 roku, bezpośrednio kontynuując badania O’Keefe’a, May-Britt Moser z mężem Edvardem odkryli kolejny element układu pozycjonującego: komórki siatkowe (ang. grid cells). Badania małżeństwa Moserów dotyczyły również osób z chorobą Alzheimera – okazało się, że w trakcie tej choroby ulegają uszkodzeniu właśnie komórki hipokampa i komórki siatkowe w korze śródwęchowej. Może to wyjaśnić zaburzenia orientacji przestrzennej, na jakie cierpią chorzy na chorobę Alzheimera.

Jutro usłyszymy od Komitetu Noblowskiego o laureatach Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki. Powinno być równie ciekawie

Grafika główna pochodzi z serwisu ShutterStock.

Dołącz do dyskusji

Advertisement